Om goed te functioneren zou iedere inwoner van uw gemeente de basisvaardigheden lezen, schrijven en rekenen moeten beheersen: ook kinderen, ook jongeren. Steeds meer leerlingen verlaten echter het primair onderwijs zonder voldoende beheersing van taal en rekenen. Om dit te voorkomen is het belangrijk dat kinderen van jongs af aan met taal in aanraking komen. Scholen spelen hierin een belangrijke rol. En u als gemeente kan hen stimuleren deze rol op de juiste manier in te vullen.
Een succesvolle lokale aanpak van taalachterstanden onder kinderen, jongeren en hun ouders begint met:
1. Opnemen taalvaardigheid in de Lokale Educatieve Agenda;
2. Begeleiden van de invoering van de referentieniveaus taal en rekenen;
3. Betrekken Jeugdgezondheidszorg en maatschappelijke organisaties.
1. Opnemen taalvaardigheid in de Lokale Educatieve Agenda
Bij het opstellen van de Lokale Educatieve Agenda (LEA) – volgens de Wet gemeentelijk onderwijs/achterstandenbeleid (GOA) – kunt u het belang van de basisvaardigheden lezen, schrijven en rekenen benadrukken. Stel daarom ook in uw overleg met schoolbesturen het taalbeleid, voor- en vroegschoolse educatie, voortijdig schoolverlaten en schakelklassen aan de orde.
Tip: Gebruik de digitale tool op www.delokaleeducatieveagenda.nl om thema’s te selecteren voor uw eigen LEA. Ook kunt u zich hier aanmelden voor een ondersteuningstraject.
2. Begeleiden van de invoering van de referentieniveaus taal en rekenen
In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) ontwikkelde de Expertgroep Doorlopende leerlijnen taal en rekenen kernprogramma’s voor taal en rekenen. De programma’s geven antwoord op de vraag wat leerlingen van de Nederlandse taal en rekenen moeten kennen en kunnen om later duurzaam te kunnen participeren in de maatschappij.
De kernprogramma’s moeten ervoor zorgen dat het onderwijsresultaat van de ene onderwijssector naadloos aansluit op dat van de andere. Via referentieniveaus bieden de programma’s houvast aan leraren voor het bepalen, volgen en stimuleren van de ontwikkeling van leerlingen. Hierdoor is de kans dat kinderen of jongeren taalachterstanden oplopen kleiner.
Tip: Bespreek met scholen, mogelijk via de LEA, hoe u hen kunt ondersteunen bij de invoering van de referentieniveaus. Kijk voor uitgebreide informatie over de referentieniveaus en de invoering op www.taalenrekenen.nl.
Tip: Bied scholen financiële ondersteuning voor het organiseren van een Taalkr8!-dag als start van het verbeteren van hun taalbeleid. Kijk voor meer informatie op www.taalkr8.nl.
3. Betrekken Jeugdgezondheidszorg en maatschappelijke organisaties
De gemeente onderhoudt nauwe banden met Jeugdgezondheidszorg, jeugdzorg, kinderopvanglocaties en schoolbesturen. Deze instellingen hebben dagelijks te maken met de taalontwikkeling van kinderen. Bespreek met deze partijen het belang van hun rol bij de ontwikkeling van taalvaardigheid en maak hier duidelijke afspraken over.
Tip: Stimuleer het gebruik van reeds bestaande startpakketten waarin concrete acties staan om taalachterstanden te voorkomen zoals Het begint met lezen voor kinderopvanglocaties en Taalkracht voor consultatiebureaus voor de jeugd(gezondheids)zorg. Informeer bij Stichting Lezen & Schrijven naar workshops en regionale tours die zij bij deze pakketten verzorgt. www.hetbegintmetlezen.nl, www.taalkrachtvoorconsultatiebureaus.nl
