Het meest essentiële in de structurele aanpak van laaggeletterdheid is het doorbreken van het taboe dat op dit probleem rust. De meeste laaggeletterden in uw gemeente zijn onzichtbaar. Uit angst of schaamte houden zij liever hun mond. Ook weten zij hun taal- en rekenachterstand goed te verbergen. Vaak zelfs voor hun eigen directe omgeving. Dit voedt de gedachte dat zij de enigen zijn met dit probleem en houdt het probleem dus in stand. Bij het doorbreken van dit taboe heeft uw gemeente een onmisbare rol. 

Het doorbreken van het taboe op laaggeletterdheid begint in ieder geval met:

1. Vergroten van de bekendheid met het probleem binnen de gemeente;
2. Inzetten van lokale rolmodellen;
3. Voeren van permanente campagne.

1. Vergroten van bekendheid met het probleem binnen de gemeente

Communicatie over omvang

Om laaggeletterdheid bespreekbaar te maken is het belangrijk dat eerst de gemeente zelf zich bewust is van de omvang van het probleem in de eigen gemeente. Naar schatting heeft 10 procent van de inwoners in uw gemeente moeite met lezen en schrijven.

Tip: Laat adviesbureau CINOP een vooronderzoek naar de omvang van laaggeletterdheid in uw gemeente uitvoeren. www.cinop.nl

Workshops voor ambtenaren

Stichting Lezen & Schrijven geeft in samenwerking met CINOP speciale workshops voor gemeentelijke beleidsmedewerkers en baliemedewerkers. Maar ook voor burgemeesters en wethouders. Tijdens de bewustwordingsworkshop leren uw medewerkers meer over de aard en omvang van laaggeletterdheid.

Tijdens de workshop Herkennen en doorverwijzen leren (balie)medewerkers laaggeletterdheid herkennen, het probleem bespreekbaar te maken en de burger adequaat door te verwijzen naar scholing.

E-learningmodule voor baliemedewerkers

Stichting Lezen & Schrijven ontwikkelde samen met UWV WERKbedrijf een praktische e-learningmodule. De online module helpt baliemedewerkers bij het leren herkennen van mensen die moeite hebben met bepaalde vaardigheden. Zij leren vervolgens om hen door te verwijzen naar een geschikt les- of oefenprogramma. Stichting Lezen & Schrijven verzorgt tevens een workshop over de toepassing van de e-learningmodule in uw gemeente.

Download de module via de homepage van www.taalkrachtvoorbedrijven.nl

2. Inzetten lokale rolmodellen

Taalambassadeurs

Het bereiken van mensen die niet kunnen lezen en schrijven is moeilijk. Bij het opsporen en over de streep trekken van laaggeletterden om iets te doen aan hun lees- en schrijfproblemen is de inzet van rolmodellen essentieel. Veel ROC’s (regionale opleidingscentra) hebben een netwerk opgezet van zogenoemde Taalambassadeurs. Dit zijn volwassenen die zelf op latere leeftijd hebben leren lezen en schrijven. Als geen ander kunnen zij anderen motiveren de stap te nemen om een cursus lezen en schrijven te volgen. Maar ook bij het overtuigen van bijvoorbeeld werkgevers of leidinggevenden in maatschappelijke organisaties kunnen zij een doorslaggevende rol spelen.

3.  Voeren van permanente campagne

Mediacampagne

De mediacampagne van Stichting Lezen & Schrijven is in 2010 vernieuwd en spoort laaggeletterden aan om hun lees- en schrijfproblemen bespreekbaar te maken en er iets aan te doen. Door bijvoorbeeld een cursus lezen en schrijven in de buurt te volgen of thuis te oefenen met een gratis werkboek van het multimediaprogramma Lees en Schrijf!. Daarnaast richt de campagne zich op mensen die zelf niet laaggeletterd zijn maar misschien wel iemand kennen met lees- en schrijfproblemen en deze kunnen helpen. De campagne bestaat uit radio- en televisiespotjes en postermateriaal.

Hoewel Stichting Lezen & Schrijven de campagne op landelijk niveau inzet, is het materiaal zo ontwikkeld dat u het kunt gebruiken voor uw eigen lokale en regionale campagnedoeleinden. Alle communicatie-uitingen zijn vrij te gebruiken. Ook kunt u ze voorzien van het gemeentelogo en uw eigen contactgegevens.

Tip: Vraag na of de provincie (financiële) ondersteuning biedt bij het inzetten van het campagnemateriaal.

Multi-media programma’s Lees en Schrijf!

Om laaggeletterdheid onder de aandacht te krijgen bij zowel laaggeletterden als hun omgeving, kan de gemeente ervoor zorgen dat de lokale of regionale zender educatieve programma’s van Stichting Expertisecentrum ETV.nl uitzendt. Het multimedia-initiatief Lees en Schrijf! omvat diverse educatieve programma’s, die bestaan uit televisieseries ondersteund door websites met oefeningen en gratis te verkrijgen werkboeken. Bovendien is er een gratis telefoonlijn waar kijkers terecht kunnen met vragen over het materiaal. Op deze manier maakt u laaggeletterdheid niet alleen bespreekbaar: u biedt tegelijkertijd concrete oefeningen waarmee mensen die moeite hebben met lezen en schrijven aan de slag kunnen.

Tip: Overleg met de provincie om u aan te sluiten bij de educatieve programma’s Lees en Schrijf! van Stichting Expertisecentrum ETV.nl

Week van de Alfabetisering
 

De jaarlijkse Week van de Alfabetisering, rondom Wereldalfabetiseringsdag op 8 september, biedt aanknopingspunten voor uw aanpak van laaggeletterdheid. Wanneer u juist in de Week activiteiten organiseert, lift u mee op de landelijke aandacht voor het thema. De Week van de Alfabetisering is daarom bij uitstek het moment om uw aanpak van laaggeletterdheid te lanceren of om het thema en de mensen die ermee te maken hebben in het zonnetje te zetten.

Stichting Lezen & Schrijven motiveert haar hele netwerk om in actie te komen. Organisaties en overheidsinstellingen kunnen hun inspanningen met betrekking tot laaggeletterdheid bekendheid geven via een persbericht en op www.weekvandealfabetisering.nl. Hier leest u ook alles over de activiteiten bij u in de gemeente, aangrenzende gemeenten en in de provincie.

Wat kunt u doen?
Praktijkvoorbeelden
Links
Download film